Seminar khoa học chủ đề "Công nghệ xanh và kinh tế tuần hoàn trong khai thác, chế biến và sử dụng tài nguyên khoáng sản"

Vào 14h00, ngày 12/11/2026, Viện IAST tổ chức buổi trao đổi học thuật tại Văn phòng Hà Nội – 13 ngõ Hàng Bột, phường Ô Chợ Dừa, Tp. Hà Nội với nội dung chi tiết như sau:

1. PGS.TS. Trần Quang Hiếu

- Tên báo cáo: Công nghệ khai thác đất hiếm bền vững - Xu hướng toàn cầu và mô hình phù hợp cho sự phát triển của Việt Nam

- Tóm tắt: 

Báo cáo trình bày tổng quan về các loại hình mỏ đất hiếm, phương pháp khai thác, tiềm năng tài nguyên và định hướng phát triển công nghệ khai thác đất hiếm bền vững tại Việt Nam. Trong bối cảnh nhu cầu đất hiếm toàn cầu tăng nhanh và chuỗi cung ứng hiện còn phụ thuộc lớn vào Trung Quốc, Việt Nam có vị trí chiến lược nhờ nguồn tài nguyên đất hiếm đáng kể, tập trung chủ yếu tại Lai Châu, Lào Cai, Yên Bái và một số khu vực sa khoáng miền Trung. Các loại hình mỏ chính gồm mỏ carbonatit, xâm nhập kiềm, mỏ hấp phụ ion và sa khoáng chứa monazite–xenotime.

Đồng thời, báo cáo phân tích ưu, nhược điểm của các phương pháp khai thác lộ thiên, thủy lực, hòa tách tại chỗ, khai thác sa khoáng và đặc biệt nhấn mạnh công nghệ khai thác điện động học (Electrokinetic Mining – EKM) đối với quặng đất hiếm hấp phụ ion. Công nghệ EKM có tiềm năng nâng cao hiệu suất thu hồi, giảm bóc xúc đất đá và hạn chế tác động môi trường. Bên cạnh khai thác tài nguyên nguyên sinh, báo cáo đề xuất phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn nhằm thu hồi đất hiếm từ tro bay, quặng đuôi và các chất thải công nghiệp. Các kiến nghị tập trung vào tăng cường R&D, thử nghiệm công nghệ quy mô pilot, hoàn thiện chính sách, áp dụng LCA–TEA và từng bước xây dựng chuỗi giá trị đất hiếm nội địa từ khai thác, chế biến đến sản xuất vật liệu giá trị cao.

2. TS. Nguyễn Văn Đức

- Tên báo cáo: Giải pháp công nghệ ccus tái chế tro xỉ thải và bùn đỏ làm phụ gia sản xuất xi măng xanh CSA: tiến gần tới mục tiêu đạt mức phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050

- Tóm tắt: 

Báo cáo trình bày giải pháp ứng dụng công nghệ thu giữ, sử dụng và lưu trữ carbon (CCUS) kết hợp khoáng hóa carbon để tái chế tro xỉ nhiệt điện và bùn đỏ làm nguyên liệu cho sản xuất xi măng xanh calcium sulfoaluminate (CSA), hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” của Việt Nam vào năm 2050. Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng và sản xuất công nghiệp tiếp tục tăng, phát thải khí nhà kính từ nhiên liệu hóa thạch, nhiệt điện, xi măng và khai thác bauxit đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về các giải pháp giảm carbon và sử dụng hiệu quả chất thải công nghiệp.

Đồng thời, báo cáo phân tích cơ sở chính sách sau COP26, vai trò của công nghệ CCUS và kinh nghiệm phát triển xi măng CSA tại Hàn Quốc. So với xi măng Portland truyền thống, CSA có nhiệt độ nung thấp hơn, khả năng phát triển cường độ sớm và tiềm năng giảm phát thải CO₂. Tro bay và bùn đỏ của Việt Nam được đánh giá có thành phần phù hợp để sử dụng làm nguyên liệu thay thế sau quá trình carbonat hóa. Trên cơ sở đó, báo cáo đề xuất mô hình tái chế tro xỉ và bùn đỏ gắn với sản xuất xi măng xanh, đồng thời nhấn mạnh nhu cầu nghiên cứu khả thi, thử nghiệm quy mô pilot, chuyển giao công nghệ, hợp tác quốc tế và phát triển cơ chế tín chỉ carbon nhằm hỗ trợ thương mại hóa công nghệ tại Việt Nam.